Sự thật về Chrysotile (Amiang trắng)
Amiang là tên thương mại dùng chung cho các loại sợi khoáng. Trên thực tế, sợi amiăng được chia thành hai nhóm chính: nhóm serpentine và nhóm amphibole.
Amiăng chrysotile thuộc nhóm serpentine có dạng xoắn, xốp mềm, được sử dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp.
Các loại sợi amiang amosite, crocidolite, tremolite, actinolite, and anthophyllite đều thuộc nhóm amphibole, có dạng thẳng, hình kim.
Hầu hết các mỏ amiang amphibole tại Nam Phi và Úc, đã bị đóng cửa vào cuối thế kỷ 20.
Người ta đang kêu gọi sự ủng hộ cho chiến dịch cấm sử dụng amiang trên toàn cầu bằng các thủ thuật truyền thông, bất chấp những nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tế hữu ích của loại sợi này. Đáng tiếc rằng mục tiêu của việc làm này không phải vì sức khỏe công đồng mà là những lí do cạnh tranh thương mại.
Trong danh mục các chất gây độc hàng đầu (CERCLA) do cơ quan thống kê các chất độc và bệnh do chúng gây ra (ATSDR) của Hoa Kỳ công bố vào năm 2007 thì amiang amphibole xếp thứ 92, chrysotile xếp thứ 119. Như vậy có 118 chất độc hơn chrysotile, trong đó thạch tín (arsenic) xếp thứ nhất, chì thứ hai, thủy ngân thứ ba. Đứng ở vị trí thứ 4 là vinyl chlorid - nguyên liệu dùng trong sản xuất ống PVC, được các tổ chức chống đối amiang trắng khuyên dùng thay thế ống fibro xi măng. Vậy câu hỏi đặt ra là: Nên chăng chúng ta cấm sử dụng 118 chất độc hại đứng trước sợi khoáng chrysotile, rồi mới đến nó và sau đó thì kết thúc nền văn minh nhân loại?
Trong danh mục các loại thuốc trừ sâu và hóa chất công nghiệp bị cấm buôn bán hoặc hạn chế về vận chuyển bằng đường biển của Công ước Rotterdam cho đến năm 2011 không có chrysotile.
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Thụy Sĩ, Mỹ, Đức công bố về độ trơ của các loại sợi đã xác nhận chu kỳ bán tiêu hủy của sợi chrysotile là 0,3 - 11 ngày.
Tại Việt nam, amiang trắng được sử dụng nhiều trong sản xuất tấm lợp fibro xi măng (hay còn gọi là tấm amiang xi măng) từ những năm 1963. Trong 48 năm tồn tại, loại tấm lợp này đã có những đóng góp to lớn cho nền kinh tế đất nước, tạo ra hàng chục ngàn việc làm ổn định cho người lao động.
Kết quả nghiên cứu do Bệnh viện Xây dựng – Bộ xây dựng công bố năm 2004 cho thấy mức độ nguy hiểm gây bệnh nghề nghiệp trong ngành sản xuất tấm lợp amiang xi măng ở Việt nam rất thấp. Chỉ có 4 trường hợp được ghi nhận bị nhiễm bụi phổi amiang ở thể nhẹ (chiếm 0,4%) trong 1032 phim chụp từ số công nhân trực tiếp tiếp xúc với amiang chrysotile từ 2 năm đến 28 năm. Đây là tỷ lệ thấp hơn nhiều so với một số ngành công nghiệp khác (0,08%)
Từ năm 2008 đến nay, Hiệp hội Tấm lợp Việt Nam đã phối hợp với Bệnh viện Xây dựng - Bộ Xây dựng tổ chức thành công chương trình Đo môi trường lao động và Khám bệnh nghề nghiệp định kỳ cho công nhân các nhà máy tấm lợp AC (những người lao động trực tiếp tiếp xúc với amiang trắng trong sản xuất). Kết quả hội chẩn 4 năm liên tiếp được công bố bởi Hội đồng đọc phim uy tín cho thấy: Không phát hiện bất cứ tổn thương điển hình nào của bệnh bụi phổi liên quan đến amiang chrysotile. Đây thực sự là cơ sở dữ liệu quốc gia quan trọng giúp Chính phủ đưa ra định hướng phát triển đúng đắn cho ngành tấm lợp fibro xi măng trong những giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh đó, chương trình cũng là một bằng chứng cho thấy ngành tấm lợp Việt nam luôn chủ động bảo vệ sức khỏe người lao động và quan tâm đến yếu tố môi trường trong sản xuất.
Quyết định số 121/2008/QĐ – TTG của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam đến năm 2020” trong đó cho phép sử dụng amiang trắng trong sản xuất tấm lợp, đồng thời các cơ sở sản xuất phải không ngừng đầu tư chiều sâu, hoàn thiện công nghệ, bảo đảm nghiêm ngặt các yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường và y tế.
|